Паліна Грыб

Я шчыра вельмі баюся таго, што ніколі не напішу сваю Кнігу.

Я шчыра вельмі баюся таго, што ніколі не напішу сваю Кнігу. Я баюся таго, што яе ніколі не ўбачаць мае родныя, што я ніколі не пакажу яе сваім дзецям, што яе не будзе нават на ўзроўні “напісаць ў стол”. Я баюся, што мне не хопіць словаў, вобразаў, вечароў, свечак і любові. Я баюся, што мне не будзе чаго сказаць. Я баюся, што я згубіла сваю кнігу ў паведамленнях і нататках, у мільёнах нерэалізаваных дыялогаў, у бясконцых размовах на кухні. Разуменне гэтага страху прыйшло да мяне праз допіс Паўла Свярдлова ў адной з сацыяльных сетак, годзе гэтак у 2013: “Года через два после регистрации ВК я понял, что никогда не напишу роман. То, что могло бы быть романом, рассеяно в тысяче диалогов, которые я веду в соцсетях”. Здаецца, за гэтыя гады, я згубіла не адну кнігу.

 

Гэта можа падавацца эгаістычным і даволі пыхлівым, чытацца як: “Як гэта Я – і не выдам кнігі”. Але я пішу гэта інакш: “Мая Кніга можа не нарадзіцца”. Праз маю ляноту, праз маю неўпарадкаванасць, праз мае сумнівы, праз недахоп некіх маіх якасцяў. І творчасць гэта зусім не тое, што Ты абіраеш і Ты робіш, але гэта тое, што нараджаецца ўнутры пад уздзеяннем знешніх выбараў, пачынаючы ад кола знаёмстваў, закончваючы музыкай, пад якую гатуеш ежу. Яна залежыць ад цябе толькі ўскосна. Калі ты нарадзіўся малюскам, то будзь ласкавы, нараджай пярліны. Хоць адну, хоць для сябе. Нараджай, калі ласка, пярліны.

 

Я не баюся таго, што яна можа згубіцца ў шэрагу іншых, больш таленавітых і запатрабаваных. Я не баюся таго, што яна выйдзе накладам у тры асобнікі: для сябе, для мяне і для родных. А Кніга павінна існаваць і для сябе, незалежная і асобная, заўсёды гатовая да выпадковай сустрэчы. Я баюся таго, што яна не з’явіцца, бо разам з ёй у люстры жыцця не адлюструюся і я. Калі ты нарадзіўся малюскам, не імкніся наверх, але прашу цябе бясконца, нараджай пярліны.

 

Як моцна я радуюся таму, што Андрусь Горват напісаў сваё “Радзіва Прудок”. Мне хочацца прыехаць да яго, паціснуць яму руку, і паехаць дадому, бо я ведаю, наколькі гэта цяжка. І нават калі б ён ніколі не выпусціў сваё “дзіця” ў “людзі”, я ўсё роўна была б бясконца шчаслівая і захаплялася б самім фактам: Кніга нарадзілася і будзе жыць. Быццам на адно несупакоенае сумленне ў Свеце стала меньш.

 

Мой дзядуля навучыў мяне пісаць і чытаць яшчэ да школы, паказаў мне ўсе дрэвы нашага горада і навучыў галасам усіх птушак. Усё жыццё ён прыносіць мне кнігі і вельмі перажывае, што я пішу нешта толькі ў інтэрнэце. Бо гэта ня тое. Гэта тое самае слова, якое і не гук, але і не верабей – яно вылятае і растае ў варожай прасторы, распушчаецца ў бясконцасці знакаў і лічбаў. Слова робіцца духам, які можна адчуць, але да якога нельга дакрануцца, бо ён жыве ў іншым вымярэнні. Ён не нараджаецца, а ўвасабляецца, а гэта іншае. Гэта не пярліна, а цень яе. Цень пярліны можа ўтварыць хіба толькі цень малюска. Цені не толькі не нараджаюць, але да канца і не існуюць.

 

Кожны чалавек шукае аднаго вельмі важнага выйсця, заўсёды аварыйна патрабуемага, - выйсця з самотнасці. Выйсця з калючай цішыні, са знішчаючага холаду ў тую прастору, дзе можна весела маўчаць і шчасліва ісці дадому пад чорным небам. Кожны чалавек патрабуе адлюстроўвацца і адчуваць цяпло ўласнага цела, гук уласных думак. Незаўсёды гэта людзі, не заўсёды рэалізацыя, не заўсёды свой пакой і ўласны кубак з любімым малюнкам. Часта гэта проста тое, што ў табе, але не з табой. Вера, любоў, каханне, смага, трымценне.

 

… Максім Багдановіч. За сваё жыццё ён паспеў зрабіць столькі, што мы нават не сумняваемся, калі лічым яго дзень нараджэння дзяржаўным святам і дзелімся радасцю з іншымі: “Мама, у нас сёння Багдановіч нарадзіўся”. Але ён не паспеў зрабіць яшчэ больш, і ў школьных сачыненнях дзеці пішуць: “Нажаль, славуты паэт не дажыў і да трыццаці гадоў”. Але для яго самога, калі ўглядзецца лепш, здаецца, няма словаў “шмат” і “мала”, а ёсць толькі адно – “Вянок”.

 

“Ў краіне светлай, дзе я ўміраю,

У белым доме ля сіняй бухты,

Я не самотны, я кнігу маю

3 друкарні пана Марціна Кухты”.

 

А я баюся самоты. Баюся баяцца. Баяцца ў апошні момант, баяцца ўсё жыццё, баяцца тады, калі рукі не пішуць, а сустрэчы не адбываюцца, калі сэрца крычыць, а пра каханне не пішацца. Я баюся здрадзіць сваёй пярліне. Я баюся прачнуцца адным ранкам і перастаць разумець, што я малюск. Я баюся разуверыцца ў тым, што Кніга і ўнутраная творчасць важнейшыя за высокі заробак і акцыі “Еўраопце”.

 

Я шчыра вельмі баюся таго, што ніколі не напішу сваю кнігу.

 

 

"Facebook"
14.12.2016